Tài chính vi mô là một trong những giải pháp góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ tài chính an toàn cho người thu nhập thấp và phụ nữ yếu thế. Hoạt động này gắn với mục tiêu giảm nghèo bền vững, bảo đảm an sinh xã hội và thúc đẩy tài chính toàn diện. Đối với phụ nữ, tiếp cận vốn đi cùng tiết kiệm, giáo dục tài chính và hỗ trợ sinh kế có thể góp phần nâng cao tính tự chủ kinh tế. Những kết quả thực tiễn của các tổ chức tài chính vi mô là cơ sở quan trọng để cung cấp thông tin chính xác, minh bạch đến hội viên và cộng đồng. Trong môi trường số, thông tin sai lệch về tín dụng, chính sách và hoạt động của các tổ chức tài chính có thể gây tâm lý hoang mang, làm gia tăng rủi ro. Vì vậy, mỗi cán bộ cần chủ động nhận diện, kiểm chứng và phản bác thông tin xuyên tạc bằng lập luận có căn cứ, thái độ chuẩn mực và thông tin dễ hiểu. Công tác truyền thông cần làm rõ vai trò của tài chính vi mô trong hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, phòng ngừa tín dụng đen và tăng cường năng lực tài chính. Chuyển đổi số phải đi cùng bảo vệ dữ liệu, nâng cao kỹ năng số và giúp phụ nữ tiếp cận dịch vụ tài chính thuận tiện, an toàn. Gắn hoạt động tài chính vi mô với bình đẳng giới và quyền năng kinh tế của phụ nữ góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững. Lan tỏa thông tin tích cực, đúng sự thật và có trách nhiệm chính là góp phần củng cố niềm tin xã hội đối với những chính sách hỗ trợ người dân, phụ nữ và cộng đồng yếu thế.
- Tài chính vi mô – một kênh hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội
Tài chính vi mô không chỉ đơn thuần là hoạt động cung cấp khoản vay có quy mô nhỏ. Đối với nhóm khách hàng thu nhập thấp, phụ nữ nghèo, cận nghèo và các đối tượng yếu thế, tài chính vi mô còn tạo điều kiện để tiếp cận tiết kiệm, giáo dục tài chính, quản lý dòng tiền và phát triển sinh kế.
Tổ chức Tài chính vi mô Tình Thương (TYM), tiền thân là Quỹ Tình Thương được thành lập từ năm 1992, có sứ mệnh cải thiện chất lượng cuộc sống của các cá nhân, hộ gia đình có thu nhập thấp, ưu tiên phụ nữ nghèo, phụ nữ yếu thế thông qua các dịch vụ tài chính và phi tài chính, tạo cơ hội cho phụ nữ tham gia vào các hoạt động kinh tế và xã hội, góp phần nâng cao vị thế của người phụ nữ.
Thực tiễn đó cho thấy tài chính vi mô có ý nghĩa ở cả hai phương diện: hỗ trợ một nhu cầu kinh tế cụ thể của hộ gia đình và góp phần tạo dựng năng lực tự chủ lâu dài. Một khoản vốn được sử dụng đúng mục đích có thể giúp phụ nữ đầu tư sản xuất, chăn nuôi, kinh doanh nhỏ, tạo việc làm và cải thiện thu nhập. Cùng với đó, thói quen tiết kiệm và quản lý tài chính giúp gia đình chủ động hơn trước những biến động của cuộc sống.
Theo Nghị quyết Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2022–2027, đây cũng là cách tiếp cận phù hợp với định hướng hỗ trợ phụ nữ nâng cao quyền năng kinh tế. Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam xác định hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững, tiếp cận vốn, đào tạo nghề, khởi nghiệp và phát triển sinh kế là những nội dung quan trọng trong hoạt động Hội.
- Nhận diện những quan điểm sai lệch về tài chính vi mô
Trong quá trình hoạt động, có thể xuất hiện những thông tin thiếu đầy đủ, phiến diện hoặc cố tình xuyên tạc về tín dụng vi mô và các chính sách hỗ trợ phụ nữ. Một số thông tin có thể đánh đồng mọi hoạt động cho vay với mục đích thương mại đơn thuần; phủ nhận giá trị xã hội của tài chính vi mô; hoặc đưa ra nhận định thiếu căn cứ về chính sách của Nhà nước, hoạt động của Hội và các tổ chức tài chính phục vụ cộng đồng.
Đáng chú ý, môi trường mạng xã hội khiến một thông tin chưa được kiểm chứng có thể nhanh chóng được chia sẻ, bình luận và tạo thành nhận thức sai lệch. Với phụ nữ có thu nhập thấp hoặc ít kinh nghiệm về tài chính, những thông tin không chính xác về lãi suất, điều kiện vay, nghĩa vụ trả nợ, ứng dụng công nghệ, bảo mật dữ liệu… có thể gây tâm lý lo lắng hoặc khiến người dân tìm đến những nguồn vốn không an toàn.
Trong bối cảnh đó, đấu tranh với thông tin sai lệch trước hết phải bắt đầu bằng thông tin đúng. Không nên phản bác bằng cảm tính, tranh luận gay gắt hoặc sử dụng thông tin chưa kiểm chứng. Mỗi cán bộ cần dựa trên văn bản pháp luật, quy định của cơ quan có thẩm quyền, tài liệu chính thức và số liệu xác thực để giải thích rõ vấn đề.
- Phản bác bằng thực tiễn và những giá trị mà người dân có thể kiểm chứng
Một trong những phương thức hiệu quả nhất để đấu tranh với thông tin sai lệch là đưa thực tiễn đến gần người dân.
Khi nói về tài chính vi mô, cần làm rõ rằng mục tiêu cuối cùng không chỉ là giải ngân vốn mà còn là giúp khách hàng sử dụng vốn có hiệu quả, hình thành thói quen tiết kiệm, nâng cao kiến thức tài chính và từng bước cải thiện khả năng tự chủ kinh tế.
Hết quý 2 năm 2026 trên 229.000 chị em phụ nữ được tiếp cận với các hoạt động, dịch vụ của TYM, với tổng dư nợ vốn xấp xỉ 3.530 tỷ đồng.
- Gắn tài chính vi mô với bình đẳng giới và quyền năng kinh tế của phụ nữ
Bình đẳng giới không chỉ được thể hiện trong cơ hội học tập, việc làm hay tham gia xã hội, mà còn thể hiện ở khả năng tiếp cận và kiểm soát các nguồn lực kinh tế.
Theo Nghị quyết Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2022–2027, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam nhấn mạnh rằng nâng cao quyền năng kinh tế cho phụ nữ có liên quan trực tiếp đến khả năng tiếp cận, sử dụng và kiểm soát các nguồn lực kinh tế, tham gia quyết định trong hoạt động sản xuất – kinh doanh và thụ hưởng thành quả phát triển một cách công bằng.
Vì vậy, việc cung cấp vốn cần được nhìn nhận trong một hệ sinh thái hỗ trợ rộng hơn: vốn – tiết kiệm – kiến thức tài chính – kỹ năng kinh doanh – công nghệ – thị trường – kết nối cộng đồng.
Đối với phụ nữ yếu thế, một dịch vụ tài chính phù hợp có thể tạo thêm cơ hội để họ tự quyết định về hoạt động kinh tế của gia đình, chủ động xây dựng sinh kế và đóng góp nhiều hơn cho cộng đồng. Đây chính là nội dung có ý nghĩa thiết thực của quyền năng kinh tế phụ nữ.
- Chuyển đổi số: cơ hội mới đi cùng trách nhiệm mới
Chuyển đổi số đang tạo ra những phương thức mới trong cung cấp và sử dụng dịch vụ tài chính. Khách hàng có thể tiếp cận thông tin nhanh hơn, thực hiện một số giao dịch thuận tiện hơn và quản lý tài chính hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, chuyển đổi số cũng tạo ra những rủi ro mới như lừa đảo trực tuyến, giả mạo thương hiệu, đánh cắp thông tin, đường link giả và những lời mời vay vốn không rõ nguồn gốc. Vì vậy, tuyên truyền về tài chính vi mô trong kỷ nguyên số phải đồng thời là tuyên truyền về kỹ năng số và an toàn tài chính.
Do đó, cán bộ tài chính vi mô cần trở thành người hướng dẫn tin cậy: giúp hội viên biết phân biệt kênh thông tin chính thống, nhận diện dấu hiệu lừa đảo, bảo vệ mã OTP và thông tin cá nhân, không cung cấp dữ liệu cho các đối tượng không rõ danh tính và luôn kiểm tra thông tin trước khi chia sẻ.
- Cán bộ TYM – mỗi người là một “điểm truyền thông” đáng tin cậy
Trong thực tế, khách hàng thường tin tưởng cán bộ trực tiếp làm việc với mình hơn những thông tin xa lạ trên mạng. Vì vậy, mỗi cán bộ tài chính vi mô không chỉ thực hiện nhiệm vụ chuyên môn mà còn là một “điểm truyền thông” của tổ chức.
Để góp phần đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, mỗi cán bộ cần thực hiện tốt bốn việc.
Thứ nhất, nói đúng và nói có căn cứ. Mọi thông tin về sản phẩm, lãi suất, điều kiện vay, quyền và nghĩa vụ của khách hàng phải được cung cấp rõ ràng, minh bạch.
Thứ hai, chủ động cung cấp thông tin tích cực. Thay vì chỉ phản hồi khi xuất hiện thông tin sai lệch, cần thường xuyên chia sẻ các câu chuyện sử dụng vốn hiệu quả, mô hình sinh kế, kiến thức tiết kiệm, kỹ năng quản lý tài chính và những hoạt động cộng đồng thiết thực.
Thứ ba, không chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng. Một cán bộ vô tình chia sẻ tin giả cũng có thể làm ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức và quyền lợi của khách hàng.
Thứ tư, phản bác bằng thái độ văn minh. Mục tiêu của phản bác là làm sáng tỏ sự thật, bảo vệ quyền lợi chính đáng của khách hàng và củng cố niềm tin, không phải biến không gian mạng thành nơi tranh cãi.
- Lan tỏa thông tin tích cực bằng những việc làm cụ thể
Truyền thông hiệu quả không nhất thiết phải bắt đầu từ những thông điệp lớn. Có thể bắt đầu từ những nội dung rất gần gũi: hướng dẫn khách hàng cách kiểm tra thông tin khoản vay; giải thích vì sao cần tiết kiệm; cảnh báo về tín dụng đen; hướng dẫn bảo vệ tài khoản số; chia sẻ câu chuyện một hội viên vượt khó phát triển kinh tế; giới thiệu hoạt động cộng đồng hỗ trợ phụ nữ yếu thế.
Cùng với đó, cần tăng cường sử dụng các kênh thông tin chính thống của tổ chức, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và các cơ quan nhà nước để cung cấp thông tin chính xác, kịp thời.
- Kết luận
Đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch là nhiệm vụ gắn với trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên trong việc bảo vệ sự thật, củng cố niềm tin và góp phần xây dựng môi trường thông tin lành mạnh. Đối với lĩnh vực tài chính vi mô phục vụ phụ nữ yếu thế, nhiệm vụ đó càng cần được thực hiện bằng những cách làm thiết thực: cung cấp thông tin đúng, minh bạch về sản phẩm và chính sách; giới thiệu những kết quả có thật; hỗ trợ khách hàng nâng cao hiểu biết tài chính; bảo vệ khách hàng trước tín dụng đen và các hành vi lừa đảo; đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số an toàn.
Theo Nghị quyết Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2022–2027 , Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tiếp tục xác định hỗ trợ nâng cao quyền năng kinh tế của phụ nữ và vận động xã hội thực hiện bình đẳng giới là những nhiệm vụ trọng tâm. Đây là cơ sở để các tổ chức tài chính vi mô trong hệ thống Hội tiếp tục phát huy vai trò của mình.
Mỗi cán bộ TYM bằng sự tận tâm, chuyên nghiệp và trách nhiệm trong từng giao dịch, từng cuộc họp nhóm, từng hoạt động cộng đồng và từng thông tin chia sẻ trên môi trường số đều có thể góp phần tạo nên một hình ảnh tích cực: Tài chính vi mô an toàn, nhân văn, minh bạch; đồng hành cùng phụ nữ phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững, thực hiện bình đẳng giới và xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn.
Chi bộ TYM – Chi nhánh Thái Bình